طرح توجیهی خدماتی

چگونه باید یک طرح توجیهی خدماتی تدوین کنیم پس در این مقاله همراه ما باشید بخش خدمات، پیشران رشد و تحول اقتصادی در ایران است، سهم بخش خدمات در تولید ناخالص داخلی کشور اگرچه در طول سال‌های گذشته، روندی پاندولی داشته است اما گزارش معاونت بررسی‌های اقتصادی اتاق تهران نشان می‌دهد که ارزش افزوده این بخش در سال ۱۳۹۵ حدود ۳۳۱ هزار میلیارد تومان بوده که با قیمت ثابت سال ۱۳۹۰، نسبت به سال ۱۳۹۴ از رشد ۳٫۶ درصدی برخوردار بوده است. بخش خدمات در طول سال‌های اخیر سهم بسزایی در افزایش میزان اشتغال در کشور داشته است به طوری که سهم این بخش در اشتغال کشور طی سال ۱۳۹۵ در حدود ۴۷٫۴ درصد بوده که این میزان در سال ۱۳۹۵ به ۵۰٫۱ درصد رسیده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که در سال ۱۳۹۵ در مجموع ۴۶۲ هزار نفر از ۶۱۵ هزار نفر افزوده شده به اشتغال کشور از محل بخش خدمات بوده است.

یکی از مهمترین مقوله هایی که همه ما در زندگی روزمره خود با آن مواجه هستیم واژه خدمات است. خدمات طیف گسترده ای از خدمات صنعتی، خدمات IT، خدمات آموزشی، خدمات تعمیرگاهی، خدمات گردشگری، خدمات مسافرتی و … را در بر می گیرد. خدمات بر خلاف کالا قابلیت لمس و دیده شدن را ندارد و این از مهمترین خاصیت خدمات است. و در واقع می توان خدمات را خریداری نمود اما آن خدمت قابل دیدن و لمس کردن نیست. به هر حال توسعه منابع انسانی و زندگی های شهری لزوم ایجاد مراکزی جهت ارائه خدمات متنوع از قبیل خدمات فنی مهندسی ، خدمات عمومی (کافی نت ، کافی شاپ و …)، خدمات دانشگاهی و … بیش از پیش احساس می شود.

مشاغل خدماتی با توجه به نیاز کمتر به سرمایه گذاری ثابت در صورت داشتن تخصص توسط مجری جزو مشاغل سودآور محسوب می شوند. ولی همانند دیگر مشاغل صنعتی و کشاورزی لازم است جهت ورود به هر طرح توجیهی خدماتی جهت آشنایی بیشتر و محاسبه دقیق سود آوری طرح خدماتی اقدام به نگارش طرح توجیهی خدماتی شود.

در راستای فعالیت های مشاوره خدماتی و مشاوره کار و کسب های کوچک و مشاغل خانگی این گروه با کمک گرفتن از کارشناسان مجرب ، انواع طرح های خدماتی را نگارش می نماید .خدماتی از قبیل خدمات فنی مهندسی ، خدمات عمومی (کافی نت ، کافی شاپ و …) ، مشاغل خانگی ، کار و کسب های کوچک نیز جزو حوزه های است که ما قادر به نگارش طرح توجیهی برای آنها هستیم.

معیارهایی چون عوامل اقتصادی، فنی و حقوق و برنامه‌ریزی در سنجش این موفقیت مؤثر هستند. یک طرح توجیهی خدماتی، میزان عملی بودن یک ایده برای ساخت محلی برای خدمات‌ رسانی و یا هر ایده خدماتی در زمینه آموزش، درمان، سرگرمی، ورزش و… را مشخص می‌کند. مدیران پروژه با استفاده از طرح توجیهی، پتانسیل مثبت و منفی یک پروژه را قبل از سرمایه‌گذاری تعیین می‌کنند.

جهت اطمینان از میزان موفقیت ایده و ورود به یک پروژه و احداث آن باید مطالعات جامع امکان سنجی طرح توجیهی تهیه شود، می‌توان گفت فعالیت در طرح‌های خدماتی و ارائه یک خدمت خاص به دلیل دارا بودن ویژگی‌هایی مانند: دارا بودن نرخ سود بالاتر، بهره‌وری بیشتر، دسترسی به نیروی کار ارزان، اشتغالزایی بالای طرح، تعداد سال های بهره‌برداری بیشتر از پروژه و موارد از این دست، همواره یکی از بخش‌های جذابی است که به سرمایه‌گذاران پیشنهاد می‌شود. ناگفته نماند که اغلب طرح‌های توجیهی خدماتی از مدت ساخت بالایی برخوردار هستند.

یک مطالعه امکان سنجی (طرح توجیهی فنی- اقتصادی) بهترین راه برای تعیین اندازه‌گیری ریسک یک پروژه است؛ ایجاد یک مطالعه جامع و مستند نیاز به مجموعه‌ای از مهارت‌ها، نظیر دانش اقتصاد مهندسی، بازارسنجی، اندازه گیری کشش بازار، و همچنین دانش خاصی از وضعیت صنعت است. در طرح توجیهی خدماتی همانند طرح‌های توجیهی در بخش های مختف عوامل درونی و برونی کسب و کار که بر سود آوری طرح توجیهی تاثیر می‌گذارند، بررسی می‌شوند.

از آنجایی که میزان درآمد پروژه در یک طرح توجیهی خدماتی ناشی از ارائه یک خدمت خاص است نه فروش یک محصول، روش تهیه مطالعات طرح توجیهی در بخش خدمات با دیگر بخش‌ها کمی متفاوت است.

طرح توجیهی خدماتی به تحلیل و بررسی خدمتی که قرار است توسط سرمایه‌گذار ارائه شود می‌پردازد. خدمتی که ممکن است طیف وسیعی از خدمات را شامل شود؛ خدمات صنعتی، خدمات آموزشی، خدمات گردشگری ( طرح توجیهی گردشگری )، رفاهی و سایر خدمات مشابه. جهت درک بهتر این موضوع در ادامه چند نمونه از طرح های توجیهی خدماتی که توسط کارشناسان این ثبت شرکت با موفقیت به پایان رسیده، آورده شده است.

انواع مختلف طرح ها توجیهی خدماتی
:: طرح توجیهی احداث سردخانه

:: طرح توجیهی خرید ماشین آلات ساختمانی

:: طرح توجیه فنی، مالی و اقتصادي احداث واحد خدمات صنعتی واترجت

:: طرح توجیه فنی، مالی و اقتصادي احداث هتل؛ هتل آپارتمان و مجتمع خدماتی- رفاهی

:: طرح توجیه فنی، مالی و اقتصادي خرید و بهره برداري از شناور مسافربري تفریحی

:: طرح توجیه فنی، مالی و اقتصادي احداث مجتمع گردشگري و شهربازي

پیکره و اجزای تشکیل دهنده یک طرح توجیهی خدماتی، شامل ارزیابی وضعیت بازار، بررسی مشخصات فنی طرح و برآورد مالی و اقتصادی پروژه و یا ایده سرمایه‌گذاری می‌باشد. هر یک از موارد اشاره شده باید به صورت مجزا و زیر نظر متخصصین امر که ذینفع پروژه نیستند انجام شود تا در انتهای این مطالعات به این نتیجه برسیم که آیا این فعالیت اقتصادی توجیه پذیر است یا خیر! در ادامه ویژگی های هر یک از بخش های تشکیل دهنده طرح توجیهی خدماتی به اختصار توضیح داده خواهد شد.

بخش مطالعه بازار طرح توجیهی خدماتی
در بخش بازار، یکی از موضوعاتی که طرح توجیهی خدماتی را از دیگر طرح‌های توجیهی متمایز می‌سازد منبع تامین درآمد پروژه است. به عبارتی خروجی فعالیت در این طرح توجیهی ارائه یک خدمت خاص به مشتری است نه تولید یک محصول. در طرح‌ توجیهی تولیدی، کالایی که تولید می شود، به بازار عرضه شده و مصرف می گردد. لذا بحث عرضه و تقاضای محصول در اینگونه طرح‌ها قابل اندازه گیری و تحلیل می باشد. درحالیکه در طرح‌های توجیهی خدماتی، به دلیل ویژگی هایی که دارد، ارزیابی عرضه و تقاضای خدمت در بازار، ذکاوت و دقت بیشتری را از سوی مشاور می‌طلبد. بررسی وضعیت بازار در اینگونه طرح‌ها به یک تحلیل جامع، از وضعیت کنونی و آینده خدمت نیاز دارد.

بخش مطالعه مالی طرح توجیهی خدماتی
نیازمندی های اجرای طرح از نظر مالی در این بخش برآورد خواهد شد و در آخر باتوجه به هزینه ها و درآمد حاصل از طرح، میزان سودآوری طرح مشخص می شود. در بخش مالی طرح، برخی مزیت‌های طرح توجیهی خدماتی پررنگ است و به عنوان عوامل شاخص تاثیرگذار در میزان موفقیت این طرح‌ها می‌توان نام برد.

:: از ریسک کمتری نسبت به دیگر فعالیت‌های اقتصادی برخوردارند.

:: میزان بازگشت سرمایه در زمان کوتاه

:: نبود هزینه انبارداری و هزینه های مشابه

:: وجود بازار بالقوه

بخش فنی طرح توجیهی خدماتی
در طرح‌های توجیهی تولیدی به دلیل بهره‌گیری از یک دانش فنی خاص ممکن در صورت منعطف نبودن خط تولید، دانش فنی تولید محصول در چند سال بعد از شروع پروژه منسوخ شود؛ اما در طرح توجیهی خدماتی از آنجایی که هدف ارائه یک خدمت است از دانش فنی خاصی استفاده نمی‌شود مگر در طرح های خاصی مانند طرح توجیهی خرید و بهره برداری از شناورهای تفریحی و امثالهم.

طرح توجیهی خدماتی، تجزیه‌ و تحلیلی است که درنهایت میزان موفقیت یک پروژه خدماتی را نشان می‌دهد. معیارهایی چون عوامل اقتصادی، فنی و حقوق و برنامه‌ریزی در سنجش این موفقیت مؤثر هستند. یک طرح توجیهی خدماتی، میزان عملی بودن یک ایده برای ساخت محلی برای خدمات‌ رسانی و یا هر ایده خدماتی در زمینه آموزش، درمان، سرگرمی، ورزش و… را مشخص می‌کند. مدیران پروژه با استفاده از طرح توجیهی، پتانسیل مثبت و منفی یک پروژه را قبل از سرمایه‌گذاری تعیین می‌کنند. تا در صورت کسب نتایج مساعد وقت و پول خود را برای این پروژه صرف کنند. از دید دیگری هم می‌توان به لزوم طرح‌های توجیهی برای تأمین اعتبار و یا جذب سرمایه‌گذار ، اشاره کرد.

در این زمینه مفهومی تحت عنوان محدوده پروژه (The Project Scope) بیان‌کننده مشکلات و یا فرصت‌های یک پروژه است. درواقع طرح کامل و دقیق یک مسئله، نیمی از موضوع را حل می‌کند. این بخش باید کاملاً منسجم باشد. یک طرح درهم‌برهم از مشخصات پروژه، هیچ مشکلی را برای ما حل نمی‌کند. درواقع پروژه‌ای که بدون مرزبندی کار خود را آغاز کند هرچند هم بزرگ باشد دچار سرگردانی می‌شود و به‌ مرور زمان مشاهده می‌کنند که باوجود تلاش زیاد کارشان پیشرفتی نخواهد داشت.

اجزای یک طرح توجیهی خدماتی:

· توصیفی از کلیات ایده و چگونگی ارائه خدمات و سرویس‌ها

· ارزیابی بازار: آیا خدمات مدنظر ما در حال حاضر ارائه می‌گردد؟ آینده این ایده چیست؟ آیا جای پیشرفتی در بازار برای این پروژه وجود دارد؟

· ارزیابی فنی: جزئیات در مورد چگونگی ایجاد و ارائه خدمات به بهترین شکل. این جزئیات شامل محل، نیروهای کار و … می‌شود.

· ارزیابی مالی: یک طرح اولیه از مقدار بودجه و یا سرمایه اولیه موردنیاز. در این طرح باید مشخص شود که منبع این بودجه از کجاست؟ و یا فردی که سرمایه‌گذاری می‌کند تا چه مقدار سود خواهد کرد؟

· امکانات سازمانی: توصیفی از شرایط حقوقی و قانونی کسب‌وکار. این توصیفات می‌تواند شامل اطلاعات مربوط به مؤسسان و پیشینه حرفه‌ای این افراد که به آن‌ها قدرت عملیاتی کردن این پروژه را می‌دهد، باشد.

برای ایجاد یک طرح توجیهی خدماتی در ابتدا به اطلاعات پایه‌ای احتیاج داریم که مجموع این اطلاعات مطالعات امکان‌سنجی مقدماتی (Pre-Feasibility Study) را تشکیل می‌دهد. در این مطالعات بیشتر جنبه‌های فنی و اقتصادی پروژه بررسی می‌گردد و قصد از ارائه این مطالعات جذب سرمایه‌گذاران است.
در ساده‌ترین شکل، یک طرح توجیهی خدماتی نه فقط برای ایجاد یک کسب‌وکار جدید نیست، بلکه برای توسعه آن نیز بکار می‌رود.