طرح احداث کشتارگاه شترمرغ – شترمرغ ها پرندگان پر خاصیتی هستند که از تمام وجود شان استفاده می شود، از گوشت شان برای تهیه انواع فرآورده های گوشتی، از پوست شان برای تهیه چرم کیف و کفش، از پرشان برای تهیه گردگیر و بالش و از چربی موجود در بدنشان برای تهیه روغن شترمرغ استفاده می شود. این پرنده پس از ۱۴ ماه زندگی آماده کشتار می شوند، در این مقاله نیز هدف ما بررسی موارد بهداشتی در کشتار شترمرغ می باشد.
شترمرغ در کشورمان ایران در تعداد معدودی پرورش داده می شود به همین دلیل هنوز آنچنان کشتارگاه صنعتی برای شترمرغ ها راه اندازی نشده است و کشتار اکثر شترمرغ به صورت دستی انجام می شود. اما در کشور هایی مانند آفریقا ، آمریکا یا استرالیا به صورت انبوه پرورش داده می شوند و کشتارگاه های مجهزی نیز بدین منظور وجود دارد.
بهداشت محیط کشتارگاه نه تنها در مورد شترمرغ بلکه باید در مورد تمامی کشتارگاه های دام و طیور رعایت شود ولی فارغ از این موضوع بحث اصلی ما در مورد بهداشت در کشتارگاه های شترمرغ می باشد که به سه بخش بهداشت کشتارگاه قبل از ذبح، بهداشت کشتارگاه حین ذبح و بهداشت کشتارگاه بعد از ذبح تقسیم بندی خواهد شد.
البته بهتر است گفته شود که کشتارگاهها از نظر تولید گوشت قرمز به دسته های مختلف از نظر تولید محصول تقسیم می شوند که ناگفته نماند هریک از آنها مشکلات و چالش های خاص خود را دارند.
کشتارگاه تولید گوشت قرمز به روش صنعتی
کشتارگاه نیمه صنعتی
کشتارگاه سنتی

کشتارگاه نیمه صنعتی

در روش کشتارگاه نیمه صنعتی عملیات پوسکنی دام روی مکانی که خط کشتار یا همان (ریل) نامیده می شود، انجام می شود.
مزیت خوب این کار این است که انواع آلودگی هایی که ممکن است از این عمل به وجود بیاید به حداقلی خود می رسد.
مانند (کشیدن لاشه دام و طیور بر روی زمین به صورت غیر بهداشتی) در روش نیمه صنعتی، آلودگی ها به حداقلی خود می رسند.

کشتارگاه سنتی

همانطور که در ابتدای متن نیز گفته شد، در روش کشتارگاه سنتی ذبح حیوان بدون رعایت مسائل بهداشتی صورت می گیرد.
ضمن اینکه به هیچ عنوان مصرف گوشت در این نوع کشتارگاهها توصیه نمی شود.

کشتار شترمرغ در کشور های مختلف

تا اوایل سال ۱۹۹۰ کشتار شتر مرغ در یکی از شهرهای آفریقای جنوبی اودشورن انجام می گرفت، اما از سال ۱۹۹۳ تعداد زیادی کشتارگاه جدید در زیمباوه و نامبیا تأسیس گردید که گوشت تولیدی آن برای اروپا فرستاده می شد.
بعدها نیز یک کشتارگاه در اسرائیل با تأییدیه اتحادیه اروپا با ظرفیت ۲۰۰ شتر مرغ در روز و بسته بندی و صدور گوشت به فرانسه تأسیس گردید. یکی از کشتارگاه های گوشت در فرانسه که از اتحادیه اروپا نیز تأییدیه گرفته بود در سال ۱۹۹۹ ورشکست شد، چنین سرنوشتی نیز گریبانگیر کشتارگاه دیگری در دانمارک گشت. اما در انگلستان، پرتغال، هلند، بلژیک، اسپانیا، آلمان، ایتالیا تعداد زیادی کشتارگاه موفق با تأییدیه اتحادیه اروپا وجود دارد.
برابر قوانین جدید چنانچه تمامی مقرارت نصب شده در مورد کشتار شتر مرغ ها رعایت گردد، به کشتارگاه هایی که در حال حاضر مبادرت به کشتار گاو و خوک می نمایند اجازه داده شده از این کشتارگاه ها برای کشتار شتر مرغ استفاده گردد. کشتارگاه های دیگری نیز در آینده نه چندان دور در کانادا و برزیل گشایش خواهد یافت.
تاکنون در آلمان کشتار شتر مرغ در سطح بسیار پایین انجام می گرفت و از کشتارگاه های گاو و یا کشتارگاه هایی که جهت مسائل تحقیقاتی وجود داشت برای شتر مرغ ها استفاده می گردید. در شهر کلومباخ یکی از این کشتارگاه ها وجود دارد که در آنجا در رابطه با روش کشتار، مواد بیهوشی، برش گوشت و مقررات جدید کشتار تحقیق می کنند

روش کشتار شتر مرغ

کشتار شترمرغ های گردن سیاه تا اواسط دهه ۱۹۹۰ معمولا در سن ۱۶-۱۴ ماهگی انجام می گرفت اما امروز به واسطه مسایل اقتصادی و کارخانه ای این شتر مرغ ها در سن ۱۴-۱۲ ماهگی کشتار می شوند. سن کشتار شتر مرغ نژاد زیمباوه ای گردن آبی ۱۲- ۹ ماهگی است.
در هنگام کشتار شترمرغها یکی بعد از دیگری به درون جعبه مهار شتر مرغ فرستاده می شوند آنگاه با کشیدن کیسه ای پارچه ای جلوی دید آنان را می گیرند تا در کمال آرامش به سر برند و در آنجا با استفاده از جریان برق اقدام به بی حس کردن و سپس کشتار آنان می کنند.
باید توجه داد که در رابطه با نحوه کشتار توسط مؤسسه دفاع از حقوق مصرف کنندگان در آلمان سالیان دراز روش های مختلفی مورد آزمایش و تحقیق قرار گرفته است که بهترین روش توسط شوک الکتریکی شناخته شده است.
در این روش شتر مرغ به مدت شش ثانیه با برقی معادل ۶۰۰ میلی آمپر بی حس می گردد و آنگاه در عرض مدت ۱۰ – ۲۰ ثانیه با ایجاد شکافی درون سینه مبادرت به قطع شریان اصلی قلب و کشتار می نمایند.

عملیات بعد از کشتار شتر مرغ

سپس پرکنی آغاز می گردد و به دنبال آن پوست کنی و قطعه کردن گوشت ادامه می یابد. گوشت کشتار شده می بایستی در طی مدت ۲۴ ساعت تا دمای ۴ درجه سرد شود. البته نقطه نظریات متفاوتی در رابطه با دمای نگهداری گوشت وجود دارد و عده ای معتقدند که دمای پایین مابین صفر تا دو درجه بر روی کیفیت گوشت اثر می گذارد.
لاشه گوشت و میزان آن قسمت های قابل استفاده لاشه شتر مرغ معمولا بین ۶۰-۵۵ درصد می باشد. تکه های خوب معمولا از رانها و پشت شتر مرغ به دست می آید.

میزان گوشت خالص از کشتار هر شتر مرغ

بدین صورت حدود ۳/۶٪ از کل وزن زنده پرها شتر مرغ را تشکیل می دهد. میزان گوشت لخت در حدود ۴۷٪ می باشد. در مورد خوک ها این مقدار حدود یک سوم از وزن بدنی آنهاست، دو سوم گوشت از قسمت بالای ران ها و یک سوم از پایین رانها که از کیفیت خوبی برخوردار نیست و دارای رگ و پی می باشد به دست می آید.
بدین صورت حدود ۳/۶٪ از کل وزن زنده شتر مرغ را تشکیل می دهد. میزان گوشت لخت در حدود ۴۷٪ می باشد. در مورد خوک ها این مقدار حدود یک سوم از وزن بدنی آنهاست، دو سوم گوشت از قسمت بالای ران ها و یک سوم از پایین رانها که از کیفیت خوبی برخوردار نیست و دارای رگ و پی می باشد به دست می آید.
برابر تحقیقات یک آمریکایی به نام هاریس بعد از کشتار تعداد ۵۸/۶% شترمرغ ها حدود ۶۲/۵% گوشت لخت ۹/۲٪ چربی و ۲۶/۹٪ استخوان تشکیل می دهد. از این میزان ۶۲/۵% گوشت لخت فقط می توان ۴۱/۳% تقریبا چیزی در حدود دو سوم گوشت قطعه شده به دست آورد که چیزی در حدود ۲۳/۶ کیلوگرم از وزن حیوان زنده ای است که ۱۰۰ کیلو وزن داشته باشد.

تقسیم بندی گوشت شتر مرغ از لحاظ کیفیت

گوشت فیله، استیک، کبابی گوشت شتر مرغ به خاطر نرم بودن ماهیچه ها بسیار نرم تر و خوشمزه تر از گوشت گاو است و بدین خاطر از کیفیت بالاتری برخوردار است. گوشت فیله از قسمت بالایی ران و پشت و استیک از بالای ران و پشت تهیه می گردد و می توان بعد از کشتار تا ۱۲ ماه بعد از پایین ران تهیه گردد. گوشت کبابی را می تواند از قسمت های پایین ران جدا نمود و قطعات کوچکتر برای مصرف گولاش (غذایی با گوشت کنجه شده) استفاده نمود.
بنابراین با به دست آمدن این میزان ۳۳٪ گوشت از کل وزن زنده، در مقایسه با سایر حیوانات اهلی، این پرنده در میان دیگر حیوانات مفید جهان در رأس قرار می گیرد.

تعیین کیفیت گوشت شتر مرغ

برای تعیین کیفیت گوشت می بایستی به چند اصل مهم توجه داشت:
میزان مواد غذایی درون گوشت همانند ویتامین ها، مواد آلی و معدنی، مواد سفیدهای چربی ها و غیره .
سالم بودن گوشت از نظر کلسترین، چربی ها، اسیدها و نمک
نوع گوشت، رنگ، بوی گوشت و نرم بودن گوشت
میزان آنتی بیوتیک ها، فلزات سنگین و فسفات در گوشت
دوام و پایداری گوشت در هنگام نگهداری در مقابل قارچها
برتری گوشت شتر مرغ نسبت به سایر حیوانات
گوشت شتر مرغ برای آن کسانی که رژیم غذایی دارند در بین گوشت پرندگان به علت کمی چربی ۴/۵٪ و در کل ۱۵٪ نسبت به گوشت گاو خوشمزه تر و به علت پایین بودن درجه کلسترین آن از کیفیت بالایی برخوردار است.

نکات مثبتی در مورد گوشت شتر مرغ

مقدار چربی ۲٪ در ۱۰۰ گرم .
میزان کالری بسیار کم به مقدار ۱۱۴ در ۱۰۰ گرم
مقدار چربی ۲٪ در ۱۰۰ گرم .
میزان کالری بسیار کم به مقدار ۱۱۴ در ۱۰۰ گرم

پيشنهاد ضوابط بهداشتي كشتارگاه شترمرغ

– در كشتار گاه بايد دو بخش تميز و آلوده از هم مجزا باشند و بايستي به گونه اي مديريت شود كه از هنگام ورودحيوان زنده به كشارگاه تا زمان خروج گوشت قابل مصرف براي انسان به شكل پيوسته باشد و نتوان اين مسير را معكوس ساخته ( مسير يكطرفه ) و هرگز بين گوشت و حيوان زنده و يا گوشت وضايعات تداخلي پيش نيايد .
كشتار گاه بايد حداقل شامل :
الف ) مكاني به حدكافي وسيع جهت پذيرش حيوانات و بازديد قبل از كشتار باشد كه به سادگي تميز شده وقابل ضدعفوني شده باشد
ب ).يك مكان كشتار به ابعادي كه اعمال ذبح ، خونگيري و پركني هركدام در محلي خاص قابل انجام باشد .
ارتباط بين مكان كشتار و محل ورود دام ( بند الف ) بايستي توسط يك درب كه بطور خود كار بسته ميشود برقرار گردد. دريچه بين اين دو محل بايد به قدري كوچك باشدكه فقط اجازه عبور به شترمرغ را بدهد . درحالتي كه هدف پركني با تكنيك خشك است اينكار بايد در يكمكان خاص انجام شود.
ج) مكان خالي محتويات درون شكم (evisceration) بايد به ابعادي باشد كه اين اعمال را بتوان در محلي كاملا دور از پستهاي كاري ديگر انجام داد يا انيكه توسط جداره اي از ساير بخشها جدا شود بشكلي كه ار آلودگي گوشت جلوگيري گردد .هرگونه ارتباط بين اين مكان و محل كشتار بايد از طريق دربي با قابليت بسته شدن خودكار صورت گيرد.

کد آیسیک مرتبط با صنعت احداث کشتارگاه شترمرغ

کد آیسیک مخفف International Standard Industrial Classification (سیستم بین المللی طبقه بندی استاندارد صنایع) است. کد گذاری به عنوان روش ساده و دقیق برای تعیین هویت کالا، قطعات ، مدارک و اموال ، سالها است که در سطح شرکت هاو زنجیره های تأمین مورد استفاده قرار می گیرد.
کد آیسیک کشتارگاه شترمرغ ۱۵۱۱۴۱۲۴۵۹

کد تعرفه گمرکی مرتبط با صنعت احداث کشتارگاه شترمرغ

با جستجو در اطلاعات گمرک تا امروز تعرفه گمرکی اختصاصی به این محصول اختصاص نیافته لذا میزان واردات و صادرات آن نا مشخص میباشد.

خلاصه بررسی فنی، مالی و بازار طرح توجیهی احداث کشتارگاه شترمرغ

ظرفیت تولید سالیانه : ۱۵۰۰۰ قطعه
نرخ برابری دلار : ۲۵۰۰۰ تومان
مساحت زمین موردنیاز : ۹۰۰۰ مترمربع
زیربنای کل : ۳۰۰۰ مترمربع
تعداد نیروی انسانی مورد نیاز : ۳۵ نفر
میزان سرمایه گذاری ثابت : ۷.۵ میلیارد تومان
ارزش ماشين آلات و تجهيزات : ۳ میلیارد تومان
نرخ بازده داخلی : ۴۲ درصد